Kompozytorzy / Fryderyk Chopin / Katalog miejsc

Pomnik Fryderyka Chopina, Muzeum Łazienki Królewskie

Dzieje wystawionego od 1926 r. w Łazienkach Królewskich pomnika Fryderyka Chopina wedle projektu Wacława Szymanowskiego są wyjątkowo burzliwe – mimo to, a może po części także dzięki temu, pomnik należy dziś do najlepiej rozpoznawalnych symboli Warszawy, a zarazem – pamiątek związanych z kompozytorem, zwielokrotniany na setkach pocztówek, plakatów i afiszów, filmowany, fotografowany i eksponowany. Na trasach turystów zwiedzających Warszawę pomnik stanowi bez wątpienia jeden z punktów odwiedzanych wyjątkowo często.

Historia zaczyna się co najmniej w roku 1902 (choć datę tę przesunąć można by jeszcze co najmniej dwadzieścia lat wstecz, do czasu, gdy ideę upamiętnienia Chopina stosownym monumentem przy okazji wmurowania serca kompozytora w filar kościoła św. Krzyża podjęło Warszawskie Towarzystwo Muzyczne) – wtedy bowiem, dzięki staraniom pomiędzy innymi hrabiego Aleksandra Dienheim-Szczawińskiego-Brochockiego zawiązał się Komitet Budowy Pomnika Chopina w Warszawie. Komitet latami działał w trudnych warunkach, pokonując liczne przeszkody urzędowe i borykając się z niemożliwościami finansowymi, a zawiłości i komplikacji związanych z planowanym monumentem nie sposób tu nawet streścić. W roku 1908 w każdym razie udało się doprowadzić do ogłoszenia – a w 1909 r. do rozstrzygnięcia – konkursu na projekt Chopinowskiego pomnika. Zwycięzcą został (co ze względów rozmaitych nie obyło się bez skandalu) krakowski rzeźbiarz Wacław Szymanowski. Jego idea przedstawienia zamyślonego kompozytora pod charakterystycznie wygiętą wierzbą (pierwotny pomysł zakładał także siedzące u stóp Chopina żaby) musiała czekać na realizację niemal dwie dekady.

Dzięki determinacji samego rzeźbiarza, uporowi kolejnych członków najpierw upadłego, w 1923 r. zaś na nowo zawiązanego Komitetu, subsydiom prywatnym i państwowym pomnik gotów był jednak wreszcie i 14 listopada 1926 r., podczas dwugodzinnej uroczystości z udziałem najwyższych dostojników państwowych (w tym prezydenta RP Ignacego Mościckiego), dzieło Szymanowskiego zostało ukazane światu. „Dopiero we właściwych pomnikowych rozmiarach pomysł artysty wystąpił w całej pełni swego wyrazu – podziwiał monument na łamach „Kuriera Warszawskiego” Jan Kleczyński. – Była to rzecz od razu pomyślana na wielką miarę. Warszawa otrzymała potężnie piękną ozdobę, Chopina, wiecznotrwałą pamiątkę swego geniuszu, a cały naród wielkie dzieło sztuki, które już teraz rozsławiło imię Polski i twórcy pomnika”.

Dramatyczny zwrot w dalszych dziejach pomnika przyniosła II wojna światowa. Od 1939 r. niemieccy najeźdźcy konsekwentnie realizowali cel wyniszczenia okupowanego państwa polskiego nie tylko w sensie fizycznym, ale także intelektualnym i kulturowym. Zamykali zatem wyższe szkoły, instytucje kultury, wywozili dzieła sztuki i niszczyli narodowe pamiątki.

Pomnik w Łazienkach padł ofiarą nazistów jako pierwszy z warszawskich pomników – wysadzony w powietrze w czerwcu 1940 r. Nie zachował się żaden z jego elementów (odnaleziona w roku 1945 we Wrocławiu głowa należała, wbrew nadziejom znalazców, do mniejszej kopii monumentu) – po zniszczeniu cały został przetopiony na niemiecką amunicję.

Odbudowa zrujnowanej Warszawy po wojnie objęła też plan przywrócenia w Łazienkach pomnika, który tymczasem nabrał już znaczenia jednego z najważniejszych symboli narodowej kultury. Dzięki wieloletnim badaniom i poszukiwaniom odtworzony wedle dawnego projektu pomnik odsłonięto ostatecznie 11 maja 1958 r. Stoi bezpieczny do dziś.

Miejsce Kategoria
Antonin Dwory / Pałace / Zamki
Belweder Występy
Bielany, klasztor ojców Kamedułów Kościoły / Miejsca kultu
„Botanika” Inne
Brochów Kościoły / Miejsca kultu
Cukiernia Lourse’a Kawiarnie
Dom Dmuszewskiego Mieszkania
Dom Dziewanowskich Mieszkania
Duszniki Zdrój Hotele / Zajazdy
Gdańsk Hotele / Zajazdy
Golub Inne
„Honoratka” Kawiarnie
Hotel Wileński Hotele / Zajazdy
Kalisz Inne
Kamienica Jana Böhma Mieszkania
Kikół Dwory / Pałace / Zamki
Konserwatorium Występy
Kościół ewangelicko-augsburski Świętej Trójcy Kościoły / Miejsca kultu
Kościół Panien Wizytek Kościoły / Miejsca kultu
Kościół pw. Świętego Krzyża Kościoły / Miejsca kultu
Kowalewo Dwory / Pałace / Zamki
Kozłowo Dwory / Pałace / Zamki
Kraków Inne
Księgarnia Antoniego Brzeziny Wydawcy / Księgarnie
Księgarnia Dal Trozza Wydawcy / Księgarnie
Księgarnia Franciszka Klukowskiego Wydawcy / Księgarnie
Księgarnia Magnusa Wydawcy / Księgarnie
Mieszkanie Alfonsa Brandta Mieszkania
Mieszkanie Dominika Magnuszewskiego Mieszkania
Mieszkanie Fryderyka Skarbka Mieszkania
Mieszkanie Gładkowskich Mieszkania
Mieszkanie Jana Matuszyńskiego Mieszkania
Mieszkanie Kolbergów Mieszkania
Mieszkanie Marcela Celińskiego Mieszkania
Mieszkanie Maurycego Mochnackiego Mieszkania
Mieszkanie rodziców Józefa Reinschmidta Mieszkania
Mieszkanie Stefana Witwickiego Mieszkania
Mieszkanie Wojciecha Żywnego Mieszkania
Muzeum Fryderyka Chopina Inne
Obory Kościoły / Miejsca kultu
Obrowo Dwory / Pałace / Zamki
Ojców Inne
Pałac Błękitny Dwory / Pałace / Zamki
Pałac Brühla Występy
Pałac Czapskich/ Krasińskich Dwory / Pałace / Zamki, Występy
Pałac Jabłonowskich Dwory / Pałace / Zamki
Pałac Kazimierzowski Mieszkania
Pałac Namiestnikowski Występy
Pałac Pruszaków Dwory / Pałace / Zamki
Pałac Saski Mieszkania
Pałac Staszica Dwory / Pałace / Zamki
Pieskowa Skała Inne
Plebania Kościoła pw. św. Jadwigi w Milanówku Inne
Płock Inne
Poczta Saska
Inne
„Pod Kopciuszkiem” i „Dziurka” Kawiarnie
Pomnik Fryderyka Chopina, Muzeum Łazienki Królewskie Inne
Poturzyn Dwory / Pałace / Zamki
Powązki Cmentarze
Poznań Inne
Resursa Kupiecka „Stara” Występy
Rogatki Wolskie Inne
Rościszewo Dwory / Pałace / Zamki
Salon Kickich Dwory / Pałace / Zamki
Sanniki Dwory / Pałace / Zamki
Skład instrumentów Buchholtza Inne
Sochaczew Inne
Sokołowo Dwory / Pałace / Zamki
Strzyżew Dwory / Pałace / Zamki
Szafarnia Dwory / Pałace / Zamki
Sztycharnia księdza Izydora Józefa Cybulskiego i Antoniego Płacheckiego Edukacja
Ślizgawka Inne
Teatr Narodowy Występy
Toruń Inne
Turzno Dwory / Pałace / Zamki
Ugoszcz
Dwory / Pałace / Zamki
„U Brzezińskiej” Kawiarnie
Waplewo Dwory / Pałace / Zamki
Warszawa Inne
Warszawskie Towarzystwo Dobroczynności Występy
„Wiejska Kawa” Kawiarnie
Wieliczka Inne
Wrocław Występy
Żelazowa Wola
Mieszkania
Żychlin Dwory / Pałace / Zamki