Kompozytorzy / Fryderyk Chopin / Katalog miejsc

Wrocław

W czasach Chopina stolica Dolnego Śląska przeżywała okres szybkiego rozwoju zarówno ekonomicznego jak i kulturalnego. Przeprowadzona latach 1807–1838 likwidacja murów i bram miejskich umożliwiła zmiany urbanistyczne (m.in. przyłączono znaczne tereny przedmieść zwiększając tym samym powierzchnię Wrocławia kilkakrotnie). Na początku XIX w. miasto liczyło 78 tysięcy mieszkańców, a w połowie wieku już ponad 150 tysięcy.

Pierwszy raz Chopin odwiedził Wrocław w związku z podróżą razem z matką, pod koniec lipca 1826 r., na Dolny Śląsk, do uzdrowiska w Dusznikach (Reinerz). Przez Wrocław bowiem wiódł główny trakt do coraz bardziej popularnych w tym czasie kurortów śląskich i czeskich. Elsner dowiedziawszy się o podróży Fryderyka na Śląsk, poprosił swojego ucznia o przekazanie listów wrocławskim przyjaciołom z czasów jego młodości: Friedrichowi Bernerowi, organiście w kościele św. Elżbiety oraz Josephowi Schnablowi, kapelmistrzowi Katedry Wrocławskiej. Chopin wywiązał się z zadania w drodze powrotnej z Dusznik, około połowy września.

Kolejny pobyt Chopina w stolicy Dolnego Śląska wiąże się z powrotem z udanych koncertów w Wiedniu w 1829 r. Wiemy jedynie, że młody pianista i jego towarzysze (Ignacy Maciejowski i Alfons Brandt) zatrzymali się 5 września w zajeździe „Ruciany Wianek” („Rautenkranz”) przy ul. Oławskiej. Fryderyk nie miał czasu na zwiedzenie miasta, ponieważ prawdopodobnie już następnego dnia wyruszył razem z przyjaciółmi w drogę powrotną przez Kalisz.

Najwięcej informacji o pobycie Chopina we Wrocławiu mamy w związku z jego podróżą razem z Tytusem Woyciechowskim do Wiednia, w listopadzie 1830 r. Chopin i Woyciechowski przybyli do Wrocławia 6 listopada o g. 18 i zamieszkali w zajeździe „Pod Złotą Gęsią” („Zur Goldenen Gans”) przy ul. Junkernstrasse (obecnie ul. Ofiar Oświęcimskich) – niestety budynek ten uległ zniszczeniu podczas II wojny światowej i został rozebrany w 1953 r. W tym miejscu, rok po wizycie Chopina, nocował Juliusz Słowacki, który w liście do matki tak opisał zajazd: „Niegodziwy Wrocław, w »Goldene Gans« zdarli mnie okropnie, bo za dni 16 zapłaciłem 30 talarów, i miałem tylko tę przyjemność, że mieszkałem w zupełnie starożytnej kamienicy, której dachy wyższe są niż trzypiętrowe ściany, a pod dachami pieje kogut i krzyczą koty”.

Fryderyk jako miłośnik opery, tego samego dnia zaraz po przyjeździe do Wrocławia (6 listopada), postanowił razem z Tytusem udać się do Teatru Miejskiego, mieszczącego się wówczas przy ul. Taschenstrasse (obecnie zbieg ulic Oławskiej i Piotra Skargi), na przedstawienie Król alpejski Ferdynanda Raimunda z muzyką Wenzla Müllera. Chopin wrażenia po spektaklu zawarł w kilku słowach w liście do rodziny z 9 listopada: „Dziwił się parter nowym dekoracjom, ale my nie mieliśmy ich za co podziwiać. Artyści grali nieźle”.

Dzień po przyjeździe do Wrocławia Chopin odwiedził poznanego 4 lata wcześniej Schnabla, który skorzystał z okazji i zaprosił młodego kompozytora na następny dzień do Wielkiej Sali Redutowej, zwanej wówczas salą „Hotelu Polskiego” (przy ulicy Biskupiej na Starym Mieście), na próbę przed wieczornym koncertem. To, co zdarzyło później, najlepiej oddają słowa samego Fryderyka z listu do rodziny w Warszawie: „Zastałem tam nielicznie, jak zwykle, zebraną na próbę orkiestrę, fortepian i jakiegoś Referendariusa [początkującego prawnika] amatora, nazwiskiem Hellwig, gotującego się do odegrania pierwszego Koncertu Moschelesa Es-dur. Nim on zasiadł do instrumentu, Schnabel, co mię od czterech lat nie słyszał, prosił ażebym spróbował fortepian. Trudno było odmówić, siadłem i zagrałem parę wariacyj. Schnabel się niezmiernie ucieszył, pan Hellwig stchórzył, inni zaczęli mię prosić, ażebym wieczorem dał się słyszeć. Szczególniej Schnabel tak szczerze nalegał, że nie śmiałem staremu odmówić. (…) Pojechałem tedy z jego synem po nuty i zagrałem im Romans i Rondo z 2-go Koncertu. Na próbie dziwili się Niemcy mojej grze: »Was für ein leichtes Spiel« [cóż za lekka gra], mówili, a o kompozycji nic. Nawet Tytus słyszał, jak jeden mówił: »że grać mogę, ale nie komponować«”.

Oprócz II i III części Koncertu e-moll Chopin improwizował na tematy z oper. Grę młodego wirtuoza podziwiano, jednak jego kompozycja wzbudziła zamieszanie, ponieważ wrocławscy słuchacze byli wychowani głównie na dziełach klasycznych: „(...) żaden z Niemców nie wiedział co robić. Tytus miał uciechę patrząc na nich. Ponieważ ja jeszcze nie mam ustalonej reputacji, więc dziwiono się i bano się dziwić, nie wiedzieli, czy kompozycja dobra, czy też im się tak tylko zdaje”.

Następnego dnia po niespodziewanym koncercie, Fryderyk i Tytus zwiedzili miasto. Chopin nie wymienia miejsc, które widział, ale można przypuszczać, że głównymi punktami na trasie wycieczki był Rynek oraz Ostrów Tumski. Tym razem kompozytorowi Wrocław się spodobał, dlatego z żalem opuszczał to miasto.

W Parku Południowym, nieopodal skrzyżowania ulic Andrzeja Waligórskiego i Powstańców Śląskich, znajduje się pomnik Chopina odsłonięty 5 września 2004 r., dłuta Jana Kucza, przedstawiający siedzącego w fotelu i zasłuchanego kompozytora.

Miejsce Kategoria
Antonin Dwory / Pałace / Zamki
Belweder Występy
Bielany, klasztor ojców Kamedułów Kościoły / Miejsca kultu
„Botanika” Inne
Brochów Kościoły / Miejsca kultu
Cukiernia Lourse’a Kawiarnie
Dom Dmuszewskiego Mieszkania
Dom Dziewanowskich Mieszkania
Duszniki Zdrój Hotele / Zajazdy
Gdańsk Hotele / Zajazdy
Golub Inne
„Honoratka” Kawiarnie
Hotel Wileński Hotele / Zajazdy
Kalisz Inne
Kamienica Jana Böhma Mieszkania
Kikół Dwory / Pałace / Zamki
Konserwatorium Występy
Kościół ewangelicko-augsburski Świętej Trójcy Kościoły / Miejsca kultu
Kościół Panien Wizytek Kościoły / Miejsca kultu
Kościół pw. Świętego Krzyża Kościoły / Miejsca kultu
Kowalewo Dwory / Pałace / Zamki
Kozłowo Dwory / Pałace / Zamki
Kraków Inne
Księgarnia Antoniego Brzeziny Wydawcy / Księgarnie
Księgarnia Dal Trozza Wydawcy / Księgarnie
Księgarnia Franciszka Klukowskiego Wydawcy / Księgarnie
Księgarnia Magnusa Wydawcy / Księgarnie
Mieszkanie Alfonsa Brandta Mieszkania
Mieszkanie Dominika Magnuszewskiego Mieszkania
Mieszkanie Fryderyka Skarbka Mieszkania
Mieszkanie Gładkowskich Mieszkania
Mieszkanie Jana Matuszyńskiego Mieszkania
Mieszkanie Kolbergów Mieszkania
Mieszkanie Marcela Celińskiego Mieszkania
Mieszkanie Maurycego Mochnackiego Mieszkania
Mieszkanie rodziców Józefa Reinschmidta Mieszkania
Mieszkanie Stefana Witwickiego Mieszkania
Mieszkanie Wojciecha Żywnego Mieszkania
Muzeum Fryderyka Chopina Inne
Obory Kościoły / Miejsca kultu
Obrowo Dwory / Pałace / Zamki
Ojców Inne
Pałac Błękitny Dwory / Pałace / Zamki
Pałac Brühla Występy
Pałac Czapskich/ Krasińskich Dwory / Pałace / Zamki, Występy
Pałac Jabłonowskich Dwory / Pałace / Zamki
Pałac Kazimierzowski Mieszkania
Pałac Namiestnikowski Występy
Pałac Pruszaków Dwory / Pałace / Zamki
Pałac Saski Mieszkania
Pałac Staszica Dwory / Pałace / Zamki
Pieskowa Skała Inne
Plebania Kościoła pw. św. Jadwigi w Milanówku Inne
Płock Inne
Poczta Saska
Inne
„Pod Kopciuszkiem” i „Dziurka” Kawiarnie
Pomnik Fryderyka Chopina, Muzeum Łazienki Królewskie Inne
Poturzyn Dwory / Pałace / Zamki
Powązki Cmentarze
Poznań Inne
Resursa Kupiecka „Stara” Występy
Rogatki Wolskie Inne
Rościszewo Dwory / Pałace / Zamki
Salon Kickich Dwory / Pałace / Zamki
Sanniki Dwory / Pałace / Zamki
Skład instrumentów Buchholtza Inne
Sochaczew Inne
Sokołowo Dwory / Pałace / Zamki
Strzyżew Dwory / Pałace / Zamki
Szafarnia Dwory / Pałace / Zamki
Sztycharnia księdza Izydora Józefa Cybulskiego i Antoniego Płacheckiego Edukacja
Ślizgawka Inne
Teatr Narodowy Występy
Toruń Inne
Turzno Dwory / Pałace / Zamki
Ugoszcz
Dwory / Pałace / Zamki
„U Brzezińskiej” Kawiarnie
Waplewo Dwory / Pałace / Zamki
Warszawa Inne
Warszawskie Towarzystwo Dobroczynności Występy
„Wiejska Kawa” Kawiarnie
Wieliczka Inne
Wrocław Występy
Żelazowa Wola
Mieszkania
Żychlin Dwory / Pałace / Zamki