Kompozytorzy / Fryderyk Chopin / Katalog miejsc

Kalisz

Kalisz jest drugim co do wielkości miastem Wielkopolski i jednym z najstarszych miast w Polsce. W wyniku II rozbioru Polski (1793) trafił pod rządy Prus, pod którymi pozostawał do 1806 r. Zgodnie z postanowieniami kongresu wiedeńskiego od 1815 r. Kalisz znalazł się na terenie Królestwa Polskiego i był jednym z jego większych miast. Trzy lata później, dzięki decyzji podjętej przez Józef Zajączka (namiestnika cara w Polsce), przeznaczono znaczne funduszu na potrzeby miasta. Umożliwiło to przeprowadzenie poważnej przebudowy. Uregulowano istniejące ulice, wytyczono nowe, wzniesiono m.in. pałac Trybunalski, pałac Gubernatorski, Most Kamienny, Szkołę Wojewódzką, i wiele obiektów przemysłowych.

Z Warszawy do Kalisza wiodły ważne trakty komunikacyjne, którymi kursowało wiele dyliżansów. Przez miasto przebiegały główne szlaki podróżne łączące Królestwo Polskie z wieloma krajami Europy. Jadąc ze stolicy przez Kalisz można było dostać się do Drezna, Paryża, Wiednia, a także do Włoch i Szwajcarii (oraz przez Wrocław na Śląsk i dalej do Czech). Opis nowej drogi z Warszawy do Kalisza znajdziemy w dzienniku podróży hrabiego Fryderyka Skarbka, który w czerwcu 1826 r. udawał się do Dusznik: „Droga bita do Kalisza już była skończona, dobra, ale nudna, bo prosta i opodal wsi prowadzona…”. Razem ze Skarbkiem poróżowała siostra Fryderyka, Ludwika. Swoje wrażenia z wycieczki do Dusznik utrwaliła w formie opowiadania wydanego drukiem (1844) „Podróż Józia z Warszawy do wód szlązkich przez niego samego opisana”, w którym alter ego autorki, Józio, tak zachwycał się Kaliszem: „O! jakie to piękne miasto ten Kalisz, to wcale co innego jak Łowicz, Kutno, Koło, i reszta miast które dotychczas widziałem! To coś bardziej do Warszawy podobnego, jakie to domy! pałace! szerokie ulice! co ludzi! prawdziwie żebym nie wiedział, że wyjechałem z Warszawy, tobym myślał iż do niej wjeżdżam, tylko innemi rogatkami. Papa mi powiedział, że to miasto nie tak dawno się tak wzniosło, i że przed kilkunastu laty było bardzo liche”.

Szlaki wielu z podróży Fryderyka wiodły właśnie przez Kalisz. Na podstawie zachowanych źródeł wiemy, że kompozytor gościł w tym mieście aż 6 razy. Pierwszy raz pod koniec lipca 1826 r., gdy udawał się razem z matką do Dusznik. Trasa do uzdrowiska wiodła przez Błonie, Sochaczew, Łowicz, Kutno, Kłodawę, Koło, Turek, Kalisz, Ostrów, Międzybórz, Oleśnicę, Wrocław, Nimptsch (Niemcza), Frankenstein (Ząbkowice Śląskie), Wartę (Bardo) i Glatz (Kłodzko). Również przez Kalisz Fryderyk powrócił z uzdrowiska do domu w połowie września tego samego roku.

Trzeci pobyt, na początku września 1829 r., ma związek z trasą powrotną Chopina z wyjazdu do Wiednia, gdzie dał się poznać międzynarodowej publiczności jako znakomity pianista. Razem z Ignacym Maciejowskim i Alfonsem Brandtem Fryderyk złożył niespodziewaną wizytę w Kaliszu, doktorowi i filantropowi, Adamowi Helbichowi. Gospodarz właśnie wybierał się na wesele do Żychlina i nie chcąc zostawić podróżnych samych sobie, zaproponował im wspólny wyjazd.

Jesienią tego samego roku kompozytor udał się w podróż z Warszawy do Wielkiego Księstwa Poznańskiego, do posiadłości księcia Radziwiłła w Antoninie i pobliskiego Strzyżewa, gdzie mieszkała matka chrzestna kompozytora. Trasa w obie strony wiodła przez Kalisz i wiemy, że Chopin zatrzymał się tam w dniach 21–22 października (prawdopodobnie przenocował wtedy, jak to ustalił Henryk Nowaczyk, u rodziny Flammów) i 7 listopada – w tym dniu Fryderyk zdążył jeszcze wziąć udział w spotkaniu towarzyskim: „Wracając byłem w Kaliszu na jednym wieczorze gdzie była Pani Łączyńska i Panna Biernacka. Wyciągnęła mię do tańca, musiałem mazura tańczyć i to z ładniejszą jeszcze Panną od niej, a przynajmniej równie piękną panną Nieszkowską Pauliną [jej ojciec w 1815 r. był prezydentem Kalisza]…”.

W 1830 r. Kalisz ponownie był dla Chopina punktem postojowym w drodze za granicę, tym razem w podróży, z której już nigdy nie wrócił do Polski. Przed udaniem się w kierunku Wiednia (przez Wrocław, Drezno i Pragę), Fryderyk razem z towarzyszącym mu przyjacielem, Tytusem Woyciechowskim, spędził w Kaliszu 3 dni (3–5 listopada).

W 2010 r. z okazji 200-lecia urodzin Chopina odsłonięto płaskorzeźbę autorstwa Wiesława A. Oźminy, przypominającą kaliskie wizyty kompozytora. Została ona umieszczona na frontonie kamienicy przy zbiegu ul. Zamkowej i Głównego Rynku.

W Kaliszu działa jedno z najstarszych Towarzystw Muzycznych w Polsce. Instytucja ta została założona 21 października 1818 r., a od 1975 r. nosi imię Alfreda Wiłkomirskiego.

Miejsce Kategoria
Antonin Dwory / Pałace / Zamki
Belweder Występy
Bielany, klasztor ojców Kamedułów Kościoły / Miejsca kultu
„Botanika” Inne
Brochów Kościoły / Miejsca kultu
Cukiernia Lourse’a Kawiarnie
Dom Dmuszewskiego Mieszkania
Dom Dziewanowskich Mieszkania
Duszniki Zdrój Hotele / Zajazdy
Gdańsk Hotele / Zajazdy
Golub Inne
„Honoratka” Kawiarnie
Hotel Wileński Hotele / Zajazdy
Kalisz Inne
Kamienica Jana Böhma Mieszkania
Kikół Dwory / Pałace / Zamki
Konserwatorium Występy
Kościół ewangelicko-augsburski Świętej Trójcy Kościoły / Miejsca kultu
Kościół Panien Wizytek Kościoły / Miejsca kultu
Kościół pw. Świętego Krzyża Kościoły / Miejsca kultu
Kowalewo Dwory / Pałace / Zamki
Kozłowo Dwory / Pałace / Zamki
Kraków Inne
Księgarnia Antoniego Brzeziny Wydawcy / Księgarnie
Księgarnia Dal Trozza Wydawcy / Księgarnie
Księgarnia Franciszka Klukowskiego Wydawcy / Księgarnie
Księgarnia Magnusa Wydawcy / Księgarnie
Mieszkanie Alfonsa Brandta Mieszkania
Mieszkanie Dominika Magnuszewskiego Mieszkania
Mieszkanie Fryderyka Skarbka Mieszkania
Mieszkanie Gładkowskich Mieszkania
Mieszkanie Jana Matuszyńskiego Mieszkania
Mieszkanie Kolbergów Mieszkania
Mieszkanie Marcela Celińskiego Mieszkania
Mieszkanie Maurycego Mochnackiego Mieszkania
Mieszkanie rodziców Józefa Reinschmidta Mieszkania
Mieszkanie Stefana Witwickiego Mieszkania
Mieszkanie Wojciecha Żywnego Mieszkania
Muzeum Fryderyka Chopina Inne
Obory Kościoły / Miejsca kultu
Obrowo Dwory / Pałace / Zamki
Ojców Inne
Pałac Błękitny Dwory / Pałace / Zamki
Pałac Brühla Występy
Pałac Czapskich/ Krasińskich Dwory / Pałace / Zamki, Występy
Pałac Jabłonowskich Dwory / Pałace / Zamki
Pałac Kazimierzowski Mieszkania
Pałac Namiestnikowski Występy
Pałac Pruszaków Dwory / Pałace / Zamki
Pałac Saski Mieszkania
Pałac Staszica Dwory / Pałace / Zamki
Pieskowa Skała Inne
Plebania Kościoła pw. św. Jadwigi w Milanówku Inne
Płock Inne
Poczta Saska
Inne
„Pod Kopciuszkiem” i „Dziurka” Kawiarnie
Pomnik Fryderyka Chopina, Muzeum Łazienki Królewskie Inne
Poturzyn Dwory / Pałace / Zamki
Powązki Cmentarze
Poznań Inne
Resursa Kupiecka „Stara” Występy
Rogatki Wolskie Inne
Rościszewo Dwory / Pałace / Zamki
Salon Kickich Dwory / Pałace / Zamki
Sanniki Dwory / Pałace / Zamki
Skład instrumentów Buchholtza Inne
Sochaczew Inne
Sokołowo Dwory / Pałace / Zamki
Strzyżew Dwory / Pałace / Zamki
Szafarnia Dwory / Pałace / Zamki
Sztycharnia księdza Izydora Józefa Cybulskiego i Antoniego Płacheckiego Edukacja
Ślizgawka Inne
Teatr Narodowy Występy
Toruń Inne
Turzno Dwory / Pałace / Zamki
Ugoszcz
Dwory / Pałace / Zamki
„U Brzezińskiej” Kawiarnie
Waplewo Dwory / Pałace / Zamki
Warszawa Inne
Warszawskie Towarzystwo Dobroczynności Występy
„Wiejska Kawa” Kawiarnie
Wieliczka Inne
Wrocław Występy
Żelazowa Wola
Mieszkania
Żychlin Dwory / Pałace / Zamki